логоFacebookTwitterYouTubeeMail

TviteR34

Исконските стравови на човекот можеме да ги дефинираме како стравови од природни катастрофи, страв од невидливи сили и страв од смртта. Овие стравови не престануваат да бидат актуелни и денес; стравот од невидливите сили делумно исчезна, а делумно доживеа необични преобразби. Преку психоанализата ни е познато дека тешко му е на човекот да се избори со слободно лебдечкиот страв – стравот кој не е врзан за некој конкретен објект – па поради тоа таквиот многу посилно се доживува. Ова е, најчесто, страв кој потекнува од распаднати автономни комплекси на рационалното и ирационалното во човечката психа.

Не постои епоха во историјата во која човекот, и како поединец и како дел од заедницата, не доживувал интензивни стравови. Во XX век, стравовите не само што не исчезнаа (тоа е само нечија наивна претпоставка, со оглед на тоа дека техничката цивилизација и донекаде политичката револуција, прилично ги ублажија надворешните неповолни чинители кои предизвикуваа страв кај луѓето), туку изгледа дека современите стравови станаа посилни од секогаш. Зошто е тоа така? Се чини дека сферата на доживувањето на стравот денес – ако ги изземеме најсиромашните земји во кои, на наш заеднички срам, сè уште се умира од глад – сè повеќе се стеснува. Најсилните стравови на овој век, во земјите во кои владееше или сè уште владее диктатура, биле стравовите од човекот, од другиот човек. Овој страв може да биде толку силен, што може да го потисне секој друг страв. Во човекот од другите западни земји, вклучително и од Америка, каде што не постоеше диктатура – во кои е остварена материјална благосостојба непозната за поранешните векови – постепено порасна стравот од самиот себе. Не е ли тоа егзистенцијален страв, дефиниран како категорија на страв која настапува тогаш кога „границите на инстинктивната сигурност се напуштени, непознатите области надминати, а ‘вртоглавицата на слободата’ треба да се поднесе?“

Многу често се прашував: од каде толку многу незадоволства, депресии сè до самоубиства, толку многу психосоматски болести, алкохолизам и наркоманија и секако, страв, токму во земјите со богат материјален живот, кои му ги овозможуваат на човекот сите врсти на технички олеснувања во секојдневието, во земјите со несомнени демократски слободи, за кои некои други земји можат само да сонуваат? Не станува ли тука збор за некоја скриена лага? Не му е ли на човекот наметнат еден живот (без некој видлив диктатор или некоја фанатичка идеологија), кој тој не може и не сака да го живее? Заробен во златен кафез, ваквиот човек манифестира револт слично како вештакот со гладувањето во Кафкината приказна за судењето.

Што сакам да кажам? Денес човештвото со своите стравови стаса до ѕидот. Ако го изземеме архаичниот страв од природни катастрофи (земјотрес, поплави, пожар), тогаш двата други најсилни стравови, според мое мислење, се стравот од самиот себе и стравот од другиот човек. Двата стравови денес искуствено се доживуваат. Зборувајќи строго психоаналитички, стравот од другиот човек е всушност, страв од самиот себе. Дури и кога не ја прифаќаме тезата дека стравот од агресивниот човек е страв од сопствената агресија, долготрајниот допир со ваков човек, преку познатата „идентификација со агресорот“, прави и самите да станеме агресивни. Така исплашените синови на „силните“ татковци, подоцна постануваат тирани во сопствените семејства, а Сталин, борејќи се со насилните руски цареви, и самиот постана полош од сите нив.

Останува значајното прашање: Дали човекот и човештвото можат да научат нешто од искуството со стравот? Овој век дава невидена прилика и можност да се научи нешто од него.

Извадок од книгата: Владета Јеротић, О страху, Београд 2017.

 

Извор:

https://bigorski.org.mk/etika/iskonskite-i-sovremenite-chovechki-stravovi/

 

 

 

 



Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Јануари 27, 2022

Конгресот на САД ќе носи резолуција за славење на македонскиот јазик и наследство

Во Конгресот на САД е покрената резолуција за прогласување на септември 2022 за „Месец на македонското американско наследство“ и за славење на македонскиот јазик, историја и култура на македонските Американци и нивниот „неверојатен придонес“ за Соединетите…
Декември 28, 2021
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel

„Анатомија на бумбарот” на Стефан Марковски

Во романот, чие македонско издание е објавено од „Паблишер“, се дефинира енергична и психолошки силна приказна каде се претопуваат елементи на гротеска, хумор и егзистенцијалистичко преиспитување. Во наративот, како што во поговорот пишува Александар…

Поезија од Стефан Марковски застапена во меѓународна антологија на шпански јазик

Окт 23, 2021 Литература 1010
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
„Преминот на поетските гласови бара прекугранични и меѓугенерациски средби и точки на…

Познат научник тврди дека Бог постои

Сеп 28, 2021 Наука и Религија 5578
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
Според него, оваа теорија би можела да го докаже постоењето на Бог. Изјавите ги разгориле…

Цитати од Ван Гог што ќе ве инспирираат

Сеп 24, 2021 Ставови 755
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
„Рибарите знаат дека морето е опасно и бурата е страшна, но во овие опасности тие никогаш…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Свети Наум Охридски (02.07.2022 )

Митрополит Струмички Наум: Свети Наум Охридски (02.07.2022 )

Согласно опитот на сите Свети, единствен темел на вистинскиот духовен живот во Црквата е вистинската вера. Вистинска вера може да биде само една. Учеството во вистинската вера во Црквата истовремено...

БEСEДА  за угледувањe на мравкитe

БEСEДА за угледувањe на мравкитe

Вoлјата на Твoрeцoт, Кoј нè испратил вo oвoј свeт e да твoримe дoдeка смe вo свeтoт. Самиoт Гoспoд Исус запoвeда: Твoрeтe, стражарeтe! Oн ги фали oниe кoи ги умнoжуваат дадeнитe...

Архиепископ Антинојски Пантелејмон: За љубовта

Архиепископ Антинојски Пантелејмон: За љубовта

 Ако на пример, ние не ги надминеме границите на секојдневнието, ако не ги надминеме своите слабости, тогаш на кој начин нашата христијанска љубов се разликува од другите? Ако ги љубиме...

Митрополит Струмички Наум: Педесетница

Митрополит Струмички Наум: Педесетница

При толкувањето на евангелието за жената Самарјанка ви реков: „Водата што Богочовекот Христос ни ја дава, и која имајќи ја никогаш нема да ожедниме, е благодатта на Светиот Дух во...

БEСEДА за близина на Судијата

БEСEДА за близина на Судијата

За eдeн дeн, братe, мoжeш да ја дoбиeш цeлата вeчнoст. И за eдeн дeн, братe, мoжeш да ја изгубиш цeлата вeчнoст. Ти сe дадeни илјада дeнoви на зeмјата да сe...

Жарко Ѓоргиевски: Недела на Светите Отци од Првиот Вселенски Собор

Жарко Ѓоргиевски: Недела на Светите Отци од Првиот Вселенски Собор

Секој човек, па дури и најнесреќниот, жеден е за животот и постојано бега од смртта. Бог го создал човекот не за да умре и да се претвори во прашина, туку...

Митрополит Струмички Наум: Недела на Светите отци на Првиот Вселенски собор (12.06.2021)

Митрополит Струмички Наум: Недела на Светите отци на Првиот Вселенски собор (12.06.2021)

Да разбереш, односно да сфатиш – во духовно православна смисла, го означува просветлувањето на умот – со дарот на умно-срдечната молитва. Оти, какво е тоа сфаќање и разбирање без просветленост...

о.Михаил Трајковски: ВОЗНЕСЕНИЕ ХРИСТОВО - СПАСОВДЕН (02.06.2022)

о.Михаил Трајковски: ВОЗНЕСЕНИЕ ХРИСТОВО - СПАСОВДЕН (02.06.2022)

Колку прекрасна и радосна вест! Ако човекот во темнината на својот морален пад можел да ја наѕре светлината од божественото Сонце, кое се раѓало на Исток, сепак, сенката на сомнежот...

Митрополит Струмички Наум: Вознесение или превознесување? (01.06.2022)

Митрополит Струмички Наум: Вознесение или превознесување? (01.06.2022)

Ако Он не се жртвуваше на Крстот за нас и наше спасение, и ние не ќе можевме во Големиот Вход од Светата Литургија да се принесеме самите себе и целиот...

« »